BKKasset · Journal

ค้างค่าส่วนกลางคอนโด นิติบุคคลทำอะไรได้ และเคลียร์ก่อนขาย

ค้างค่าส่วนกลางคอนโด นิติบุคคลทำอะไรได้ และเคลียร์ก่อนขาย

ภาพประกอบสร้างด้วย AI ไม่ใช่ภาพทรัพย์จริง

ค้างค่าส่วนกลางคอนโด นิติบุคคลคิดเงินเพิ่มและระงับบริการส่วนกลางได้ แต่ล็อกห้องหรือตัดน้ำไม่ได้ ควรเคลียร์ยอดก่อนขาย

บทความนี้เขียนให้เจ้าของห้องที่ค้างชำระ คนที่จะซื้อหรือขายห้องที่มียอดค้าง และเจ้าของที่ปล่อยเช่า เพราะผู้เช่าอาจได้รับผลกระทบจากหนี้ของเจ้าของห้องโดยไม่รู้ตัว

ค่าส่วนกลางคืออะไร และทำไมค้างแล้วมีผล

ค่าส่วนกลางคือเงินที่เจ้าของห้องชุดทุกห้องร่วมกันจ่าย เพื่อดูแลทรัพย์ส่วนกลางของอาคาร เช่น ลิฟต์ ทางเดิน สระว่ายน้ำ ระบบรักษาความปลอดภัย และค่าจ้างพนักงาน นิติบุคคลอาคารชุดเป็นผู้เรียกเก็บตามอัตราที่ข้อบังคับและมติที่ประชุมกำหนด

เมื่อมีห้องค้างจ่าย เงินที่ใช้บริหารอาคารจะขาดไป นิติบุคคลจึงมีกลไกตามกฎหมายและข้อบังคับเพื่อเร่งให้จ่าย ซึ่งส่งผลต่อทั้งเจ้าของห้อง ผู้เช่า และคนที่กำลังจะซื้อ

นิติบุคคลทำอะไรได้บ้างเมื่อค้างค่าส่วนกลาง

หลักการสำคัญอยู่ใน พ.ร.บ.อาคารชุด มาตรา 18/1 สรุปได้ดังนี้

  • คิดเงินเพิ่ม (ค่าปรับ) ตามที่ข้อบังคับกำหนด แต่ไม่เกินร้อยละ 12 ต่อปี และคิดแบบไม่ทบต้น
  • ถ้าค้างตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไป เงินเพิ่มอาจสูงขึ้นได้ แต่ไม่เกินร้อยละ 20 ต่อปี
  • ระงับบริการส่วนรวมหรือการใช้ทรัพย์ส่วนกลาง ตามที่ข้อบังคับของอาคารนั้นกำหนด เช่น สิทธิใช้สระว่ายน้ำหรือฟิตเนส ขึ้นอยู่กับข้อบังคับของแต่ละโครงการ
  • ไม่มีสิทธิออกเสียงในการประชุมใหญ่ ระหว่างที่ยังค้างชำระ

นอกจากนี้ นิติบุคคลมักเริ่มจากการส่งใบแจ้งหนี้และหนังสือทวงถาม หากยังไม่จ่ายก็อาจดำเนินการทางกฎหมายเพื่อเรียกเก็บ รายละเอียดและขั้นตอนของแต่ละอาคารควรดูในข้อบังคับของนิติบุคคลนั้นโดยตรง

สิ่งที่นิติบุคคลทำไม่ได้

เรื่องนี้เจ้าของห้องจำนวนมากเข้าใจผิด และเป็นจุดที่ควรรู้ไว้เพื่อป้องกันสิทธิของตัวเอง

  • ตัดน้ำประปาหรือก๊าซในห้อง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6162/2559 วินิจฉัยว่าน้ำประปาและก๊าซภายในห้องชุดไม่ใช่ทรัพย์ส่วนกลาง มติที่ประชุมให้ตัดน้ำห้องที่ค้างชำระจึงไม่ชอบ
  • ล็อกห้องหรือห้ามเจ้าของเข้าห้อง คำพิพากษาฉบับเดียวกันระบุว่านิติบุคคลไม่มีสิทธิกระทำเช่นนั้น เพราะห้องชุดเป็นกรรมสิทธิ์ของเจ้าของห้อง

ดังนั้น สิ่งที่ระงับได้คือบริการและสิทธิใช้ส่วนกลางตามที่ข้อบังคับกำหนด ไม่ใช่สาธารณูปโภคภายในห้องหรือการเข้าห้องของเจ้าของ หากเจอกรณีที่นิติบุคคลทำเกินกว่านี้ ควรปรึกษาทนายความหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ค้างนานแค่ไหน นิติบุคคลยังเรียกได้

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3386/2565 วินิจฉัยว่าค่าส่วนกลางที่ค้างมีอายุความ 5 ปี ตาม ป.พ.พ. มาตรา 193/33(4) หมายความว่านิติบุคคลมีเวลาจำกัดในการฟ้องเรียกยอดเก่า

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรรอให้ครบอายุความแล้วหวังว่าหนี้จะหมดไป เพราะระหว่างนั้นเงินเพิ่มยังเดินอยู่ สิทธิออกเสียงถูกระงับ และถ้าจะขายห้อง ผู้ซื้อกับธนาคารก็ต้องการเอกสารที่ยืนยันว่าไม่มียอดค้าง การนับอายุความในแต่ละกรณีอาจมีรายละเอียดต่างกัน เช่น วันที่ครบกำหนดชำระหรือการมีการทวงถาม ควรให้ทนายความตรวจสถานการณ์จริง

ผลกระทบกับเจ้าของที่ปล่อยเช่า

ถ้าคุณปล่อยห้องให้เช่าแล้วค้างค่าส่วนกลาง ผู้เช่าอาจได้รับผลกระทบก่อนคุณ เช่น ถูกระงับสิทธิใช้ส่วนกลางบางอย่างตามข้อบังคับ ทั้งที่ผู้เช่าจ่ายค่าเช่าครบ ซึ่งอาจนำไปสู่ข้อพิพาทกับผู้เช่า การขอคืนเงินประกัน หรือการไม่ต่อสัญญา

แนวทางที่ควรทำ

  • ตกลงในสัญญาเช่าให้ชัดว่าใครจ่ายค่าส่วนกลางและจ่ายให้ใคร
  • ถ้าเจ้าของเป็นผู้จ่าย ให้ตั้งเตือนวันครบกำหนดทุกเดือน อย่าปล่อยให้ยอดสะสม
  • เมื่อได้รับหนังสือทวงถาม ให้แจ้งผู้เช่าหากกระทบการใช้งาน และรีบเคลียร์
  • คำนวณรายได้สุทธิโดยหักค่าส่วนกลางและค่าใช้จ่ายอื่นด้วย ลองใช้ เครื่องคำนวณผลตอบแทนค่าเช่าและค่างวดผ่อนของ BKKasset เป็นจุดเริ่มต้นประเมินตัวเลข

ก่อนขายห้อง ต้องเคลียร์ยอดค้างอย่างไร

การโอนห้องชุดต้องใช้หนังสือรับรองการปลอดหนี้จากนิติบุคคล ซึ่งนิติบุคคลจะออกให้เมื่อยอดค่าส่วนกลางและค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องชำระครบ รายละเอียดวิธีขอเอกสารและขั้นตอน ควรสอบถามนิติบุคคลของอาคารโดยตรง เพราะรายการเอกสารและระยะเวลาของแต่ละแห่งอาจต่างกัน

ลำดับที่แนะนำสำหรับคนที่มียอดค้างและอยากขาย

  1. ขอใบแจ้งยอดล่าสุดจากนิติบุคคล ให้แยกรายการระหว่างค่าส่วนกลาง เงินเพิ่ม (ค่าปรับ) กองทุน และค่าใช้จ่ายอื่น เพื่อรู้ยอดจริง
  2. ตรวจสอบความถูกต้อง เทียบกับใบเสร็จที่เคยจ่าย ถ้าเห็นว่าคิดเงินเพิ่มไม่ตรงข้อบังคับ ให้สอบถามเป็นลายลักษณ์อักษร
  3. ชำระให้ครบก่อนนัดโอน และเก็บใบเสร็จไว้ทุกฉบับ
  4. ขอหนังสือรับรองการปลอดหนี้ ล่วงหน้าก่อนวันโอน เผื่อเวลาสำหรับขั้นตอนของนิติบุคคล
  5. แจ้งผู้ซื้อตั้งแต่ต้น ถ้ามีข้อพิพาทเรื่องยอด การเปิดเผยตั้งแต่ต้นช่วยลดปัญหาวันโอน

ถ้าคุณเป็นผู้ซื้อห้องมือสอง ควรขอดูยอดค้างและเอกสารปลอดหนี้ตั้งแต่ก่อนวางมัดจำ และให้ระบุไว้ในสัญญาจะซื้อจะขายว่าผู้ขายต้องเคลียร์ยอดก่อนโอนกรรมสิทธิ์ ถ้ากำลังเทียบห้องหลายทำเล ลองดูตัวเลือกจาก คอนโดเช่า/ขายแยกตามเขต แล้วถามนิติบุคคลของแต่ละโครงการเรื่องอัตราค่าส่วนกลางและยอดค้างสะสมของอาคาร

ผู้ซื้อควรรู้เรื่องค่าธรรมเนียมวันโอน

ค่าส่วนกลางที่ค้างเป็นเรื่องแยกจากค่าโอน แต่ในวันโอนผู้ซื้อและผู้ขายต้องเตรียมเงินหลายก้อนพร้อมกัน เครื่องคำนวณค่าโอนบนหน้าประกาศของ BKKasset ใช้นโยบายสำหรับที่อยู่อาศัยราคาไม่เกิน 7 ล้านบาท คือค่าธรรมเนียมการโอน 0.01% และค่าจดจำนอง 0.01% ถึง 30 มิ.ย. 2570 ส่วนกรณีเกินกำหนดหรือราคาเกิน 7 ล้านบาท ใช้อัตราปกติ คือโอน 2% และจดจำนอง 1% ทั้งนี้ควรตรวจกับกรมที่ดินก่อนทำธุรกรรมทุกครั้ง เพราะเงื่อนไขอาจเปลี่ยนได้

ถ้าจ่ายไม่ไหว ควรทำอย่างไร

  • คุยกับนิติบุคคลก่อนเรื่องบานปลาย สอบถามว่ามีแนวทางผ่อนชำระหรือไม่ และขอข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษร
  • ทยอยจ่ายยอดต้นก่อน เพื่อลดยอดสะสมที่ถูกคิดเงินเพิ่ม แต่ให้ตรวจว่านิติบุคคลตัดยอดไปที่รายการใด
  • เก็บหลักฐานทุกอย่าง เช่น ใบแจ้งหนี้ ใบเสร็จ หนังสือทวงถาม และข้อความที่ติดต่อกัน
  • ถ้าตั้งใจขาย ให้ประเมินว่าราคาขายที่ได้พอครอบคลุมยอดค้าง ค่าใช้จ่ายวันโอน และภาระอื่น เช่น สินเชื่อที่ยังค้างอยู่หรือไม่

หากมีข้อสงสัยเฉพาะเรื่อง เช่น ข้อบังคับของโครงการหนึ่งเขียนไว้อย่างไร ลองตั้งคำถามเบื้องต้นกับ ผู้ช่วย AI ของ BKKasset แต่คำตอบสุดท้ายควรยึดข้อบังคับของนิติบุคคลและคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย

สรุปสิ่งที่ควรจำ

ประเด็นหลักการ
เงินเพิ่มกรณีค้างชำระตามข้อบังคับ ไม่เกิน 12% ต่อปี ไม่ทบต้น
ค้างตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไปเงินเพิ่มไม่เกิน 20% ต่อปี
สิ่งที่ระงับได้บริการส่วนรวมหรือการใช้ทรัพย์ส่วนกลางตามข้อบังคับ และสิทธิออกเสียงในที่ประชุมใหญ่
สิ่งที่ทำไม่ได้ตัดน้ำในห้อง ล็อกห้อง หรือห้ามเจ้าของเข้าห้อง
อายุความค่าส่วนกลางค้างมีอายุความ 5 ปี
ตอนขายต้องมีหนังสือรับรองการปลอดหนี้จากนิติบุคคลเพื่อโอน

คำถามที่พบบ่อย

ค้างค่าส่วนกลางคอนโดต้องจ่ายค่าปรับเท่าไร?

ตาม พ.ร.บ.อาคารชุด มาตรา 18/1 เงินเพิ่มเป็นไปตามข้อบังคับ แต่ไม่เกินร้อยละ 12 ต่อปีโดยไม่ทบต้น และถ้าค้างตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไป เงินเพิ่มต้องไม่เกินร้อยละ 20 ต่อปี ควรขอดูข้อบังคับของอาคารเพื่อตรวจอัตราที่ใช้จริง

นิติบุคคลตัดน้ำหรือล็อกห้องคนที่ค้างค่าส่วนกลางได้ไหม?

ไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6162/2559 วินิจฉัยว่าน้ำประปาและก๊าซในห้องชุดไม่ใช่ทรัพย์ส่วนกลาง มติตัดน้ำจึงไม่ชอบ และนิติบุคคลไม่มีสิทธิล็อกห้องหรือห้ามเจ้าของเข้าห้อง แต่ระงับบริการส่วนรวมตามข้อบังคับได้

ค่าส่วนกลางที่ค้างมีอายุความกี่ปี?

5 ปี ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3386/2565 ซึ่งอ้างอิง ป.พ.พ. มาตรา 193/33(4) แต่การนับระยะเวลาในแต่ละกรณีอาจมีรายละเอียด ควรปรึกษาทนายความ และไม่ควรปล่อยค้างโดยหวังอายุความ เพราะมีผลต่อการขายห้องและสิทธิในอาคาร

ค้างค่าส่วนกลางอยู่ ขายคอนโดได้ไหม?

ได้ แต่ต้องชำระยอดค้างให้ครบเพื่อขอหนังสือรับรองการปลอดหนี้จากนิติบุคคล ซึ่งจำเป็นในการโอนห้องชุด ให้ขอใบแจ้งยอดล่าสุด จ่ายให้ครบ และขอเอกสารล่วงหน้าก่อนวันนัดโอน

ผู้เช่าโดนระงับใช้ส่วนกลางเพราะเจ้าของค้างจ่าย ทำอย่างไร?

ผู้เช่าควรแจ้งเจ้าของห้องให้รีบติดต่อนิติบุคคลเพื่อเคลียร์ยอด และตรวจสัญญาเช่าว่าระบุเรื่องค่าส่วนกลางและการใช้ส่วนกลางไว้อย่างไร หากเป็นเจ้าของ ควรชำระโดยเร็วเพื่อไม่ให้กระทบผู้เช่า

แชร์บทความ: LINE Facebook

กลับไปหน้าบทความ

บทความที่เกี่ยวข้อง

บทความล่าสุด

BKKasset.com
TH EN 中