ผู้เช่าค้างค่าเช่าหรือไม่ยอมย้ายออก เจ้าของห้องต้องบอกกล่าวเป็นหนังสือ บอกเลิกสัญญา แล้วฟ้องศาล ห้ามไล่ออกเองหรือตัดน้ำไฟ
บทความนี้อธิบายเป็นขั้นตอนสำหรับเจ้าของคอนโดที่ปล่อยเช่า ว่าแต่ละช่วงควรทำอะไร สิ่งไหนไม่ควรทำเด็ดขาด และจะป้องกันปัญหาตั้งแต่ตอนทำสัญญาได้อย่างไร เนื้อหาเป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะกรณี
ภาพรวม 4 ขั้นตอนเมื่อผู้เช่าค้างจ่าย
- คุยกับผู้เช่าและเก็บหลักฐาน
- ส่งหนังสือบอกกล่าวให้ชำระค่าเช่า
- บอกเลิกสัญญาเมื่อพ้นกำหนดในหนังสือบอกกล่าว
- ฟ้องขับไล่และเรียกค่าเช่าค้างผ่านศาล
ทุกขั้นควรทำเป็นลายลักษณ์อักษรและเก็บหลักฐานไว้ เพราะหากต้องขึ้นศาล เอกสารเหล่านี้คือสิ่งที่พิสูจน์ว่าเจ้าของห้องทำถูกขั้นตอน
ขั้นที่ 1: คุยและเก็บหลักฐาน
ผู้เช่าจ่ายช้าไม่ได้แปลว่าตั้งใจเบี้ยวเสมอไป บางรายตกงานชั่วคราวหรือลืมโอน การคุยกันก่อนมักเร็วและถูกกว่าไปศาล แต่ระหว่างคุยต้องเตรียมหลักฐานควบคู่กันไปด้วย
- สัญญาเช่าฉบับจริง ที่มีลายเซ็นของทั้งสองฝ่าย
- ใบแจ้งหนี้หรือรายการค่าเช่าที่ค้าง ระบุเดือนและจำนวนเงินชัดเจน
- ประวัติการโอนเงิน เพื่อดูว่าชำระถึงเดือนไหน
- ข้อความแชตหรืออีเมล ที่ทวงถามและที่ผู้เช่ารับว่าจะจ่าย
- สำเนาบัตรประชาชนและเอกสารผู้เช่า ที่เก็บไว้ตอนทำสัญญา
หากผู้เช่าขอผ่อนผัน ควรทำข้อตกลงเป็นหนังสือ ระบุวันที่จะจ่ายและจำนวนเงิน อย่าตกลงด้วยวาจาอย่างเดียว
ขั้นที่ 2: ส่งหนังสือบอกกล่าวให้ชำระ
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 560 ถ้าค่าเช่าชำระเป็นรายเดือนขึ้นไปแล้วผู้เช่าไม่จ่าย ผู้ให้เช่าต้องบอกกล่าวให้ชำระภายในเวลาที่กำหนดซึ่งไม่น้อยกว่า 15 วัน จึงจะบอกเลิกสัญญาได้
สิ่งที่ควรมีในหนังสือบอกกล่าว
- ชื่อผู้ให้เช่าและผู้เช่า ที่อยู่ห้อง และวันที่ทำสัญญา
- รายการค่าเช่าที่ค้าง แยกเป็นเดือน
- กำหนดวันที่ต้องชำระ ซึ่งต้องไม่น้อยกว่า 15 วันนับจากที่ผู้เช่าได้รับหนังสือ
- ข้อความว่าหากไม่ชำระภายในกำหนด จะบอกเลิกสัญญาและดำเนินคดีตามกฎหมาย
การส่งควรเลือกวิธีที่มีหลักฐาน เช่น ไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ และเก็บใบเสร็จกับใบตอบรับไว้ หากผู้เช่าไม่อยู่ห้องหรือไม่ยอมรับ ควรปรึกษาทนายความถึงวิธีส่งที่เหมาะสม เพราะผลต่อการนับระยะเวลาอาจต่างกัน
ขั้นที่ 3: บอกเลิกสัญญา
เมื่อพ้นกำหนดในหนังสือบอกกล่าวแล้วผู้เช่ายังไม่จ่าย เจ้าของห้องจึงบอกเลิกสัญญาเช่าได้ ควรทำเป็นหนังสืออีกฉบับ ระบุว่าบอกเลิกสัญญาตั้งแต่วันใด และให้ผู้เช่าส่งมอบห้องคืนภายในกำหนด พร้อมเก็บหลักฐานการส่งเช่นเดิม
ข้อควรรู้ในขั้นนี้
- ดูข้อกำหนดในสัญญาของคุณด้วย เช่น เรื่องเงินประกัน ค่าปรับ หรือค่าเสียหาย เพราะแต่ละฉบับเขียนไม่เหมือนกัน
- ควรนัดตรวจสภาพห้องและจดมิเตอร์น้ำไฟร่วมกับผู้เช่า หากเขายอมย้ายออก พร้อมถ่ายรูปไว้
- การหักเงินประกันควรเป็นไปตามที่สัญญากำหนด และแจ้งรายการหักให้ผู้เช่าทราบเป็นลายลักษณ์อักษร
ขั้นที่ 4: ฟ้องขับไล่และเรียกค่าเช่าค้าง
ถ้าสัญญาสิ้นสุดแล้วแต่ผู้เช่ายังไม่ย้ายออก ทางที่ถูกต้องคือฟ้องต่อศาล ขอให้ขับไล่ออกจากห้อง และเรียกค่าเช่าค้างรวมถึงค่าเสียหายอื่นที่เกิดขึ้นจริง เมื่อศาลมีคำพิพากษาแล้ว หากผู้เช่ายังไม่ปฏิบัติตาม จึงต้องดำเนินการบังคับคดีผ่านเจ้าหน้าที่ตามกระบวนการ
เจ้าของห้องควรเตรียมเอกสารให้พร้อมก่อนพบทนายความ ได้แก่
- สัญญาเช่าและเอกสารแนบ
- หนังสือบอกกล่าว หนังสือบอกเลิกสัญญา พร้อมหลักฐานการส่งและใบตอบรับ
- หลักฐานค่าเช่าค้างและประวัติการชำระเงิน
- เอกสารแสดงความเป็นเจ้าของห้อง เช่น โฉนดห้องชุด
เรื่องระยะเวลาและค่าใช้จ่ายของแต่ละคดีแตกต่างกันตามข้อเท็จจริง ควรสอบถามทนายความหรือหน่วยงานที่ให้คำปรึกษาด้านกฎหมายโดยตรง
สิ่งที่เจ้าของห้องห้ามทำเอง
เมื่อโกรธหรือเสียหายจากค่าเช่าที่ค้าง หลายคนอยากจัดการเองให้จบ แต่ผู้ให้เช่าไล่ผู้เช่าออกเองไม่ได้ ต้องผ่านการฟ้องศาลและบังคับคดี การลงมือเองเสี่ยงผิดกฎหมายและอาจต้องชดใช้ค่าเสียหายให้ผู้เช่า สิ่งที่ไม่ควรทำ ได้แก่
- ตัดน้ำหรือไฟ เพื่อบีบให้ผู้เช่าออก
- เปลี่ยนกุญแจ หรือกันไม่ให้ผู้เช่าเข้าห้อง
- ขนของผู้เช่าออกเอง หรือยึดทรัพย์สินไว้
- ข่มขู่หรือประจานผู้เช่า ในกลุ่มแชตหรือโซเชียล ซึ่งอาจเข้าข่ายหมิ่นประมาท
- เข้าห้องโดยไม่แจ้ง ทั้งที่ผู้เช่ายังมีสิทธิอยู่อาศัย
หากผู้เช่าทิ้งห้องไปโดยไม่ติดต่อ ก็ไม่ควรรีบเข้าไปจัดการทรัพย์สินเอง ให้ปรึกษาทนายความหรือนิติบุคคลอาคารชุดก่อน และบันทึกสภาพห้องเป็นหลักฐาน
ป้องกันตั้งแต่ก่อนปล่อยเช่า
ปัญหาส่วนใหญ่ลดได้ด้วยการเตรียมการตอนทำสัญญา
ทำสัญญาเป็นหนังสือที่ชัดเจน
ระบุวันครบกำหนดจ่ายค่าเช่า ช่องทางการจ่าย ระยะเวลาเช่า เงื่อนไขการต่อสัญญา ข้อห้ามต่าง ๆ เช่น การให้เช่าช่วง และผลของการผิดนัดชำระ ควรให้ผู้เช่าลงชื่อทุกหน้าและเก็บสำเนาไว้ทั้งสองฝ่าย
เก็บเงินประกันและกำหนดเงื่อนไขการคืน
เงินประกันเป็นแนวป้องกันแรกเมื่อมีค่าเช่าค้างหรือห้องเสียหาย สัญญาควรเขียนให้ชัดว่ากรณีใดหักได้ และคืนภายในกี่วันหลังส่งมอบห้อง
คัดกรองผู้เช่า
- ตรวจบัตรประชาชนหรือพาสปอร์ตตัวจริงและเก็บสำเนา
- ขอทราบอาชีพ ที่ทำงาน และช่องทางติดต่อที่ใช้ได้จริง
- ถ้าเป็นผู้เช่าต่างชาติ ควรตรวจเอกสารที่จำเป็นตามกฎหมายและสอบถามหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- พูดคุยให้ชัดเรื่องจำนวนผู้อยู่อาศัยและสัตว์เลี้ยง
ตั้งค่าเช่าให้สมเหตุสมผลกับตลาด
ค่าเช่าที่สูงเกินกำลังของทำเลมักทำให้หาผู้เช่าที่จ่ายต่อเนื่องได้ยาก คุณสามารถดูภาพรวมจากรายงานตลาดที่ รายงานตลาดคอนโดจากข้อมูลจริงบน BKKasset และลองคำนวณผลตอบแทนกับค่างวดที่ เครื่องคำนวณคอนโด เพื่อตั้งราคาที่ไม่กดดันทั้งสองฝ่าย
ติดตามการจ่ายอย่างสม่ำเสมอ
ทวงถามทันทีเมื่อเลยกำหนดไม่กี่วัน อย่าปล่อยสะสมหลายเดือน เพราะยิ่งค้างนาน ยอดยิ่งสูงและเจรจายากขึ้น และการที่เจ้าของห้องเงียบอาจทำให้เกิดข้อโต้แย้งภายหลัง
ประสานนิติบุคคลอาคารชุดอย่างไร
นิติบุคคลมักเป็นผู้ที่เห็นความเคลื่อนไหวในอาคาร เช่น การเข้าออกของผู้เช่า แจ้งเจ้าของห้องว่ากำลังมีข้อพิพาทและขอให้ช่วยประสานเรื่องข้อบังคับของอาคาร แต่นิติบุคคลไม่มีอำนาจไล่ผู้เช่าแทนเจ้าของห้อง การตรวจเรื่องค่าส่วนกลางค้างหรือข้อกำหนดการเข้าห้อง ควรสอบถามนิติบุคคลของอาคารนั้นโดยตรง
หากอยากสอบถามข้อสงสัยทั่วไปเกี่ยวกับการปล่อยเช่าคอนโด ลองใช้ ผู้ช่วย AI ของ BKKasset เป็นจุดเริ่มต้นได้ แต่เรื่องคดีควรให้ทนายความตรวจเอกสารจริงเสมอ
คำถามที่พบบ่อย
ผู้เช่าค้างค่าเช่า 1 เดือน บอกเลิกสัญญาได้ทันทีไหม?
ไม่ควรทำทันที ถ้าค่าเช่าชำระเป็นรายเดือน ตามมาตรา 560 ต้องบอกกล่าวให้ชำระภายในเวลาไม่น้อยกว่า 15 วันก่อน หากพ้นกำหนดแล้วไม่ชำระ จึงบอกเลิกสัญญาได้ ควรทำเป็นหนังสือและเก็บหลักฐานการส่ง
ตัดน้ำตัดไฟหรือเปลี่ยนกุญแจเพื่อให้ผู้เช่าออกได้ไหม?
ไม่ได้ ผู้ให้เช่าไล่ผู้เช่าออกเองไม่ได้ ต้องฟ้องศาลและบังคับคดี การตัดน้ำไฟ เปลี่ยนกุญแจ หรือขนของออกเองเสี่ยงผิดกฎหมายและอาจต้องชดใช้ค่าเสียหายให้ผู้เช่า
ผู้เช่าไม่ย้ายออกหลังสัญญาหมด เจ้าของห้องทำอะไรได้บ้าง?
ควรแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้เช่าส่งมอบห้องคืนและเก็บหลักฐานไว้ หากยังไม่ย้ายออกต้องดำเนินการทางศาลเพื่อขับไล่ อย่าเข้าไปจัดการเอง และควรปรึกษาทนายความ เพราะกรณีที่เจ้าของห้องยังรับค่าเช่าต่อหลังสัญญาหมดอาจมีผลต่อสถานะของสัญญา
เงินประกันหักค่าเช่าที่ค้างได้ไหม?
ขึ้นอยู่กับข้อตกลงในสัญญาเช่า สัญญาที่ดีควรระบุว่าหักค่าเช่าค้าง ค่าซ่อมแซม หรือค่าสาธารณูปโภคค้างได้หรือไม่ และคืนเงินส่วนที่เหลือเมื่อใด ควรแจ้งรายการหักให้ผู้เช่าทราบเป็นหนังสือ
ทำสัญญาเช่าอย่างไรให้ลดความเสี่ยงผู้เช่าค้างจ่าย?
ทำสัญญาเป็นหนังสือ ระบุกำหนดจ่ายและผลของการผิดนัดให้ชัด เก็บเงินประกัน ตรวจเอกสารผู้เช่าก่อนส่งมอบห้อง และติดตามการจ่ายค่าเช่าทุกเดือน ไม่ปล่อยให้ค้างสะสม
